Βηματοδότες

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗΣ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

1.Σε βλάβες του φλεβόκομβου. Μερικές φορές ο φλεβόκομβος (η πηγή των ηλεκτρικών ερεθισμάτων της καρδιάς) σταματά να λειτουργεί σωστά και εμφανίζεται βραδυκαρδία και παύσεις

2.Σε βλάβες του συστήματος αγωγής. Προβλήματα επίσης μπορεί να παρουσιαστούν και στον ηλεκτρικό δρόμο μεταξύ των κόλπων και των κοιλιών της καρδιάς. Τέτοιες παθήσεις είναι ο πλήρης κολποκοιλιακός αποκλεισμός, η κολπική μαρμαρυγή με αργό κοιλιακό ρυθμό και οι σοβαρού βαθμού αποκλεισμοί σκελών

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ  ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

Ο βηματοδότης βοηθά  τον καρδιακό ρυθμό ώστε να ανταποκρίνεται η καρδιά στις ανάγκες του σώματος σε οξυγόνο μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Ο βηματοδότης παράγει ερεθίσματα αντί του φλεβοκόμβου ή διευκολύνουν το πέρασμα των ερεθισμάτων από τους κόλπους στις κοιλίες.

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

Το βηματοδοτικό σύστημα αποτελείται από δύο μέρη. Τη γεννήτρια (τοποθετείται στη θήκη κάτω από το δέρμα) η οποία παράγει τα βηματοδοτικά ερεθίσματα και τα ηλεκτρόδια (συνδέουν τη γεννήτρια με την καρδιά)  που αποδίδουν τα βηματοδοτικά ερεθίσματα στην καρδιά. Τα ίδια ηλεκτρόδια μεταφέρουν σήματα από την καρδιά στον βηματοδότη. Διαβάζοντας αυτά τα σήματα η γεννήτρια παλμών είναι ικανή να παρακολουθεί την καρδιακή δραστηριότητα και να ανταποκρίνεται ανάλογα (αίσθηση βηματοδότη). Οι βηματοδότες λειτουργούν κατ’ επίκληση. Αυτό σημαίνει ότι ο βηματοδότης αναμένει το φυσικό ρυθμό στις κοιλίες ή στους κόλπους και όταν ο τελευταίος πέσει κάτω από τα προκαθορισμένα όρια, τότε στέλνει βηματοδοτικούς παλμούς (ερεθίσματα),  ώστε η καρδιά  να συσπαστεί και να τροφοδοτήσει με αίμα το σώμα.

Οι  λειτουργίες του βηματοδότη μπορούν να ρυθμιστούν από τον ιατρό εξωτερικά μέσω ειδικών συσκευών που ονομάζονται προγραμματιστές βηματοδοτών για να ανταποκρίνεται ο βηματοδότης πλήρως στις ανάγκες του ασθενή.

 ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

Η εμφύτευση του καρδιακού βηματοδότη είναι μια  επέμβαση η οποία εκτελείται με τοπική αναισθησία και ελαφρά μέθη.  Τα ηλεκτρόδια  εισάγονται σε μια φλέβα που βρίσκεται στην περιοχή κάτω από την κλείδα και προωθούνται μέχρι την καρδιά (δεξιό κόλπο ή δεξιά κοιλία). Η ανατομική τους πορεία ελέγχεται από ένα σύστημα ακτινών Χ, ενώ η λειτουργία του βηματοδότη από μια σειρά ηλεκτρικών μετρήσεων. Ο βηματοδότης (γεννήτρια) τοποθετείται  μετά σε μια θήκη (τσέπη) που δημιουργείται  κάτω από το δέρμα και συνδέεται με τα καλώδια. Την επόμενη της εμφύτευσης, αφού γίνει έλεγχος της σωστής τοποθέτησης, ο ασθενής εξέρχεται του νοσοκομείου, και επιστρέφει την 7η μέρα για αποκοπή των ραμμάτων.Ο ιατρός καθορίζει την περιοδικότητα των επόμενων ελέγχων.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

Μετά την εμφύτευση θα δοθεί στον ασθενή μια ταυτότητα (κάρτα) του βηματοδότη. Σε αυτές περιέχονται τα στοιχεία του ιατρού, το είδος του καρδιακού βηματοδότη που εμφυτεύτηκε και των καλωδίων που χρησιμοποιήθηκαν. Η ταυτότητα πρέπει να δείχνεται σε όλες τις περιπτώσεις που θα ζητηθεί και ως εκ τούτου πρέπει να την έχουμε πάνω μας πάντα.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

Η διάρκεια της γεννήτριας του βηματοδότη είναι περίπου δέκα χρόνια.  Ο ασθενής που έχει βηματοδότη παρακολουθείται μία -δύο φορές το χρόνο από ιατρό γνώστη της λειτουργίας του βηματοδότη. Η κάθε συσκευή  έχει κάποιες παραμέτρους αντικατάστασης, που βοηθούν τον ιατρό να καθορίσει το χρόνο αντικατάστασής του. Οι επισκέψεις για έλεγχο είναι απαραίτητες έτσι ώστε να προβλεφθεί έγκαιρα η εξάντληση της μπαταρίας και να αντικατασταθεί ο βηματοδότης. Ο έλεγχος γίνεται με τον προγραμματιστή (με απόλυτη ακρίβεια) και επιβοηθητικά με το ηλεκτροκαρδιογράφημα και χρήση μαγνήτη.

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ  ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Η συνήθης παραμονή στο νοσοκομείο είναι συνήθως για μία ημέρα μετά την εμφύτευση του βηματοδότη. Όλες οι παράμετροι του βηματοδότη έχουν ρυθμιστεί ειδικά για εσάς, πριν από την έξοδό σας από το νοσοκομείο, ενώ θα χρειαστεί και ένα νέο ραντεβού επανελέγχου του βηματοδότη στο άμεσο μέλλον.

Συστήνεται η αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης και άρσης βαρέων αντικειμένων για περίπου ένα μήνα μετά την εμφύτευση του βηματοδότη. Μπορεί να νιώσετε ήπιες ενοχλήσεις ή/και πόνο στην περιοχή που εμφυτεύθηκε ο βηματοδότης. Για το λόγο αυτό είναι σκόπιμη η χρήση αναλγητικών φαρμάκων όπως παρακεταμόλη (DEPON) πάντα σε συνεννόηση με το γιατρό σας πριν τη λήψη τους.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ  

Η πιθανότητα να σταματήσει να δουλεύει σωστά ο βηματοδότης σας λόγω ηλεκτρικών παρεμβολών είναι πολύ μικρή. Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να λαμβάνετε ορισμένες προφυλάξεις όπως:

• Κινητά. Γενικώς δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με τη χρήση του κινητού τηλεφώνου μετά την εμφύτευση του βηματοδότη. Ωστόσο, καλό θα ήταν να αποφεύγετε να τοποθετείτε το κινητό σας ακριβώς πάνω από την περιοχή εμφύτευσης του βηματοδότη, καθώς υπάρχει μικρή πιθανότητα να αισθανθείτε ξαφνική αδυναμία, λόγω παρερμήνευσης του σήματος του κινητού τηλεφώνου από τον βηματοδότη και προσωρινής δυσλειτουργίας αυτού.
• Έλεγχοι ασφαλείας. Οι ανιχνευτές μετάλλων του αεροδρομίου δεν επηρεάζουν τη λειτουργία του βηματοδότη. Ωστόσο, το μεταλλικό μέρος του βηματοδότη μπορεί να ενεργοποιήσει τον συναγερμό. Γενικώς πρέπει να αποφύγετε να είστε κοντά ή να στηρίζεστε σε συστήματα ανίχνευσης μετάλλων.

Αν το προσωπικό ασφαλείας χρησιμοποιήσει φορητό ανιχνευτή μετάλλων, ζητήστε να τον κρατήσουν όσο το δυνατόν λιγότερη ώρα κοντά στην περιοχή του βηματοδότη, ή επιδιώξτε εναλλακτική μέθοδο προσωπικού ελέγχου. Για να αποφύγετε περαιτέρω κωλύματα, να έχετε πάντα μαζί σας την κάρτα (ταυτότητα) του βηματοδότη.

Ιατρικές επεμβάσεις. Επί οποιασδήποτε ιατρικής επέμβασης η οποία περιλαμβάνει εντατική έκθεση σε ηλεκτρομαγνητική ενέργεια, επιβάλλεται η ενημέρωση του ιατρού που εκτελεί την επέμβαση. Τέτοιες επεμβάσεις περιλαμβάνουν την μαγνητική τομογραφία, ακτινοθεραπείες σε περιπτώσεις καρκίνου, καθώς και λιθοτριψίες που χρησιμοποιούν κρουστικά κύματα για να ‘’θραύσουν’’ μεγάλους λίθους των νεφρών ή της χοληδόχου κύστης.

Ειδικά για τη Μαγνητική Τομογραφία (MRI 1,5 ή 3 Tesla) όλοι οι βηματοδότες που εμφυτεύονται σήμερα είναι συμβατοί με μαγνητικούς τομογράφους 1,5 ή 3 Tesla. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας ασθενής που φέρει βηματοδότη συμβατό για MRI μπορεί να κάνει μαγνητική τομογραφία  αυτομάτως. Χρειάζεται αμέσως πρίν την εξέταση ο ιατρός που γνωρίζει να φέρει το βηματοδότη σε λειτουργία (mode) MRI. Αμέσως μετά την εξέταση ο βηματοδότης επανελέγχεται και φέρεται στις αρχικές ρυθμίσεις.

Η ηλεκτροκαυτηρίαση (ή διαθερμία) που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο της αιμορραγίας κατά τη διάρκεια ενός χειρουργείου, μπορεί επίσης να προκαλέσει παρεμβολές στη λειτουργία του βηματοδότη.

• Μηχανήματα παραγωγής ενέργειας. Θα πρέπει να τηρείτε απόσταση τουλάχιστον 60 εκατοστών από εξοπλισμούς συγκόλλησης, μετασχηματιστές υψηλής τάσης και από συστήματα γεννητριών και κινητήρων.
• Συσκευές όπως φούρνοι μικροκυμάτων, τηλεοράσεις, τηλεχειριστήρια, ραδιόφωνα, τοστιέρες, ηλεκτρικές κουβέρτες, ξυριστικές μηχανές και ηλεκτρικά τρυπάνια δεν έχουν καμία επίδραση στη λειτουργία του βηματοδότη.